Trong bức tranh toàn cảnh của đại án kinh tế gây chấn động lịch sử tố tụng Việt Nam mang tên Huỳnh Thị Huyền Như, nếu như “nữ quái” này được xem là “bộ não” với những thủ đoạn gian dối tinh vi, thì Võ Anh Tuấn chính là “chiếc khiên” vững chắc, là bình phong uy tín giúp Huyền Như dễ dàng thao túng tâm lý các nạn nhân. Võ Anh Tuấn – nguyên Phó Giám đốc Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) Chi nhánh Nhà Bè – không chỉ là một đồng phạm đơn thuần mà còn là nhân tố quyết định khiến các tổ chức tín dụng lớn sập bẫy. Từ một cán bộ ngân hàng có tương lai rộng mở, được đào tạo bài bản, Võ Anh Tuấn đã trượt dài trong những cám dỗ vật chất, tiếp tay cho hành vi chiếm đoạt hàng nghìn tỷ đồng, để rồi nhận lại bản án nghiêm khắc của pháp luật và sự hủy hoại hoàn toàn về danh dự.

Bài viết này sẽ đi sâu phân tích tiểu sử, vai trò cụ thể trong đường dây lừa đảo, những mánh khóe tâm lý được sử dụng và quá trình trả giá đắt đỏ của Võ Anh Tuấn.

Xuất thân và con đường công danh tại VietinBank

Võ Anh Tuấn sinh năm 1972 tại mảnh đất Quảng Bình. Lớn lên trong bối cảnh đất nước đổi mới, ông sớm nhận thức được vai trò của tri thức và đã nỗ lực học tập để bước chân vào ngành tài chính ngân hàng – lĩnh vực “hot” nhất thời bấy giờ. Trước khi vướng vào vòng lao lý, Tuấn được đồng nghiệp và cấp trên đánh giá là một cán bộ có năng lực chuyên môn tốt, nhạy bén với thị trường và có lộ trình thăng tiến khá thuận lợi trong hệ thống ngân hàng nhà nước.

Vị thế đắc địa của một Phó Giám đốc chi nhánh

Sau nhiều năm phấn đấu, Võ Anh Tuấn được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc VietinBank Chi nhánh Nhà Bè (TP.HCM). Tại thời điểm những năm 2010-2011, VietinBank là một trong “Big 4” – bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn nhất Việt Nam. Vị trí Phó Giám đốc một chi nhánh tại trung tâm kinh tế TP.HCM không chỉ mang lại thu nhập cao mà còn là một bảo chứng uy tín cực lớn.

Chính cái mác “lãnh đạo VietinBank” đầy quyền lực này đã trở thành công cụ đắc lực nhất mà Tuấn sử dụng để tạo niềm tin tuyệt đối cho các đối tác. Trong mắt các nhà đầu tư và các ngân hàng khác, lời nói của Tuấn không phải là lời của cá nhân, mà đại diện cho sự bảo lãnh của cả một hệ thống ngân hàng quốc doanh hùng mạnh.

Mối quan hệ “cộng sinh” nguy hiểm với Huỳnh Thị Huyền Như

Trong quá trình công tác, Võ Anh Tuấn đã thiết lập mối quan hệ thân thiết trên mức đồng nghiệp với Huỳnh Thị Huyền Như, khi đó là Quyền Trưởng phòng giao dịch Điện Biên Phủ (trực thuộc VietinBank Chi nhánh TP.HCM). Cả hai không chỉ là người cùng hệ thống mà còn trở thành những đối tác “ăn ý” trong các phi vụ huy động vốn đầy rủi ro.

Tuấn hiểu rõ khả năng huy động tiền khổng lồ và các mối quan hệ “khủng” của Như. Ngược lại, Như cần cái danh vị Phó Giám đốc của Tuấn để trấn an những “cá mập” trên thị trường tài chính khi họ bắt đầu nghi ngờ về lãi suất huy động vốn. Mối quan hệ này dần biến tướng thành sự cộng sinh dựa trên lợi ích vật chất: Như có tiền để xoay vòng nợ, còn Tuấn có những khoản “lót tay” hậu hĩnh.

Vai trò mắt xích then chốt trong đại án 4.000 tỷ đồng

Nếu Huyền Như là chủ mưu vạch ra các kế hoạch lừa đảo, thì Võ Anh Tuấn chính là người “mở cửa”, dọn đường dư luận và hợp thức hóa niềm tin cho các nạn nhân bước vào cái bẫy đã giăng sẵn. Vai trò của Tuấn thể hiện rõ nét nhất qua hai phi vụ kinh điển:

Phi vụ lừa đảo Ngân hàng Á Châu (ACB): Kịch bản hoàn hảo

Một trong những hành vi phạm tội gây hậu quả nặng nề nhất của Võ Anh Tuấn liên quan đến dòng tiền từ Ngân hàng ACB. Vào thời điểm đó, ACB có chủ trương ủy thác cho nhân viên gửi tiền vào các ngân hàng khác để hưởng lãi suất cao hơn trần quy định (liên quan đến vụ án Bầu Kiên). Họ đã nhắm đến VietinBank như một bến đỗ an toàn.

Tuy nhiên, để thuyết phục được bộ phận nguồn vốn sừng sỏ của ACB tin tưởng giao hàng trăm tỷ đồng cho một chi nhánh, Huyền Như cần sự xuất hiện của một lãnh đạo cấp cao để “bảo chứng”. Võ Anh Tuấn đã “nhập vai” hoàn hảo trong kịch bản này.

• Chuyến đi định mệnh: Tuấn đã không ngần ngại cùng Huyền Như bay ra Hà Nội để trực tiếp gặp gỡ đại diện của ACB là Huỳnh Thị Bảo Ngọc. Hành động này phá vỡ mọi nghi ngờ, bởi lẽ hiếm khi một Phó Giám đốc lại đích thân đi “chăm sóc khách hàng” tận nơi nếu đó không phải là một thương vụ chính thống.
• Lời hứa chết người: Tại cuộc gặp, Tuấn sử dụng danh nghĩa Phó Giám đốc VietinBank Nhà Bè để khẳng định: VietinBank đang có chủ trương huy động vốn ưu đãi và các khoản tiền gửi của ACB sẽ được đảm bảo an toàn tuyệt đối. Thậm chí, Tuấn còn ký khống vào các hợp đồng hoặc hứa hẹn trả lãi suất vượt trần để “câu” khách.

Chính sự xuất hiện và cam kết “bằng vàng” của Võ Anh Tuấn đã khiến phía ACB hoàn toàn mất cảnh giác, tin tưởng chuyển gần 719 tỷ đồng vào tài khoản của VietinBank. Số tiền khổng lồ này sau đó đã bị Huyền Như nhanh chóng rút ra và chiếm đoạt để trả nợ cá nhân và đầu tư thua lỗ.

Tiếp tay lừa đảo Công ty Hưng Yên: Sự có mặt “đáng giá ngàn vàng”

Không chỉ dừng lại ở các tổ chức tín dụng, cáo trạng còn xác định Võ Anh Tuấn đã giúp sức tích cực cho Huyền Như lừa đảo các doanh nghiệp lớn, điển hình là Công ty Cổ phần Thái Bình Dương (trụ sở tại Hưng Yên).

Tuấn biết rõ Huyền Như đang huy động vốn với lãi suất cao trái quy định của Ngân hàng Nhà nước và trái với quy chế của VietinBank. Tuy nhiên, khi Như nhờ vả, Tuấn vẫn đồng ý đi cùng ra Hưng Yên gặp đối tác. Tại đây, sự hiện diện của Tuấn trong bộ vest lịch lãm với danh xưng Phó Giám đốc đã làm cho phía đối tác tin “sái cổ” rằng đây là chủ trương huy động vốn hợp pháp của VietinBank, chứ không phải là hành vi lừa đảo cá nhân.

Hậu quả của sự tiếp tay này là Võ Anh Tuấn đã giúp sức cho Huyền Như chiếm đoạt của Công ty Thái Bình Dương hơn 200 tỷ đồng. Nếu không có Tuấn, chắc chắn các doanh nghiệp này sẽ cảnh giác hơn trước những lời mời chào lãi suất “trên trời” của Huyền Như.

Động cơ phạm tội: Lòng tham làm mờ mắt

Cơ quan điều tra xác định, động cơ chính thúc đẩy hành vi phạm tội của Võ Anh Tuấn không gì khác ngoài tư lợi cá nhân. Để trả công cho việc “làm bình phong” và đi lại giao dịch, Huyền Như đã chi cho Tuấn số tiền lót tay lên đến hàng tỷ đồng. Sự mờ mắt trước sức mạnh của đồng tiền đã khiến một cán bộ ngân hàng được đào tạo bài bản trở nên biến chất, sẵn sàng chà đạp lên đạo đức nghề nghiệp, quy định của pháp luật và lương tâm con người.

Để phục vụ việc tra cứu hồ sơ các vụ án kinh tế, toàn bộ thông tin chi tiết, diễn biến và hồ sơ về vụ án này đã được tổng hợp sẽ được lưu lại trên trang web của chúng tôi.

Quá trình xét xử và bản án nghiêm khắc

Sau khi vụ án bị phanh phui, Võ Anh Tuấn bị bắt giam và khởi tố với vai trò đồng phạm giúp sức tích cực cho Huỳnh Thị Huyền Như. Quá trình xét xử ông ta trải qua nhiều giai đoạn sơ thẩm và phúc thẩm vô cùng căng thẳng với nhiều tranh luận pháp lý gay gắt.

Tranh tụng về tội danh “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”

Tại phiên tòa sơ thẩm năm 2014 và các phiên phúc thẩm sau đó, Tòa án nhân dân TP.HCM và Tòa án Cấp cao nhận định hành vi của Võ Anh Tuấn là đặc biệt nghiêm trọng.

• Vai trò đồng phạm: Dù Tuấn không trực tiếp thực hiện các thao tác giả mạo chữ ký hay lệnh chi như Huyền Như, nhưng Hội đồng xét xử khẳng định: Nếu không có sự “bảo kê” uy tín và sự giúp sức tích cực của Tuấn, Như không thể thực hiện trót lọt việc chiếm đoạt số tiền lớn từ các tổ chức tín dụng sành sỏi.
• Ý thức chủ quan: Viện kiểm sát cáo buộc Tuấn biết rõ Như lấy tiền của khách hàng đi đầu tư thua lỗ, biết rõ lãi suất vượt trần là sai quy định nhưng vẫn giúp sức, bỏ mặc hậu quả xảy ra. Hành vi này cấu thành tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Bản án 20 năm tù và trách nhiệm dân sự

Kết thúc các phiên xét xử kéo dài, Võ Anh Tuấn phải nhận bản án 20 năm tù giam. Đây là mức án sát khung hình phạt, thể hiện sự nghiêm minh và không khoan nhượng của pháp luật đối với những cán bộ ngân hàng biến chất, lợi dụng chức vụ quyền hạn để tiếp tay cho tội phạm.

Ngoài án tù giam, Võ Anh Tuấn còn phải chịu trách nhiệm dân sự nặng nề. Tòa án buộc bị cáo phải liên đới bồi thường số tiền khổng lồ đã chiếm đoạt cho các nạn nhân cùng với Huỳnh Thị Huyền Như. Điều này đồng nghĩa với việc toàn bộ tài sản tích lũy được từ con đường bất chính đều bị kê biên để khắc phục hậu quả.

Bài học cảnh tỉnh sâu sắc cho giới ngân hàng

Vụ án Võ Anh Tuấn không chỉ là một bi kịch cá nhân mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc cho đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực tài chính ngân hàng Việt Nam.

• Trách nhiệm và giới hạn của người lãnh đạo: Danh vị và chức vụ là để phục vụ tổ chức, đảm bảo an toàn hệ thống, không phải là công cụ để trục lợi hay tạo niềm tin giả tạo cho các giao dịch mờ ám. Một chữ ký sai, một cái gật đầu vì lợi ích riêng có thể dẫn đến hậu quả tàn khốc.
• Cám dỗ chết người của lãi suất ngoài: Vụ án phơi bày mặt trái trần trụi của cuộc đua lãi suất và những thỏa thuận ngầm trái pháp luật. Lòng tham lãi suất cao đã che mờ lý trí của cả người gửi tiền (các tổ chức tín dụng) lẫn cán bộ nhận tiền, tạo ra môi trường màu mỡ cho tội phạm hoạt động.
• Hệ quả pháp lý dai dẳng: Cái giá phải trả không chỉ là 20 năm thanh xuân trong tù tội mà còn là danh dự của bản thân bị vấy bẩn, gia đình bị ảnh hưởng và sự nghiệp cả đời gầy dựng tan thành mây khói.

Thông tin chi tiết về đối tượng Võ Anh Tuấn

Thông tin	Chi tiết
Năm sinh	1972
Quê quán	Quảng Bình
Đã bị bắt hay chưa	Đã bị bắt và thi hành án
Đã xử tội hay chưa	Đã xét xử (Sơ thẩm 2014, Phúc thẩm hoàn tất sau đó)
Án phạt phải lãnh	20 năm tù giam
Tình trạng hiện tại	Đang thụ án tù