Chân dung “ông trùm” đứng sau đại án phiếu kiểm nghiệm giả

Đoàn Hữu Lượng, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Khoa học TSL (Công ty TSL), được xác định là kẻ chủ mưu, cầm đầu trong một tổ chức tội phạm có quy mô lớn chưa từng có. Tốt nghiệp từ một trường đại học danh tiếng là Đại học Bách khoa TP.HCM, Lượng sở hữu kiến thức chuyên sâu và kinh nghiệm dày dặn trong lĩnh vực kiểm nghiệm và phân tích sản phẩm. Tuy nhiên, thay vì sử dụng trí tuệ của mình để phục vụ xã hội, Lượng đã biến kiến thức thành một công cụ tinh vi để thực hiện hành vi phạm tội, gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng và làm suy yếu hệ thống quản lý chất lượng của nhà nước.

Lợi dụng vỏ bọc là một doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực khoa học, Lượng đã chỉ đạo toàn bộ bộ máy của Công ty TSL để thực hiện hành vi làm giả phiếu kết quả thử nghiệm. Dưới sự điều hành của Lượng, công ty này không chỉ làm giả đơn thuần mà còn xây dựng một quy trình tội phạm khép kín, từ việc thu hút khách hàng bằng chiết khấu cao đến việc hợp thức hóa hồ sơ mà không cần mẫu sản phẩm thật. Hành vi của Lượng không chỉ là sự lừa dối tinh vi mà còn là một sự thách thức trắng trợn đối với pháp luật và đạo đức kinh doanh, biến một lĩnh vực đòi hỏi sự chính xác và trung thực tuyệt đối thành một cỗ máy kiếm tiền bất chính.

Đế chế TSL và Avatek: Cỗ máy sản xuất phiếu giả quy mô công nghiệp

Đoàn Hữu Lượng đã cùng với Hồ Thị Thanh Phương, cựu Giám đốc điều hành Công ty TSL, xây dựng nên một “đế chế” làm giả phiếu kiểm nghiệm. Ban đầu, mọi hoạt động phi pháp đều tập trung tại TSL. Tại đây, Lượng và Phương đã bàn bạc, thống nhất chủ trương biến công ty thành một cơ sở chuyên cấp khống các phiếu kết quả thử nghiệm. Mọi quy trình khoa học, quy chuẩn kỹ thuật đều bị gạt bỏ để phục vụ cho mục đích duy nhất là lợi nhuận. Dù được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động thử nghiệm, TSL dưới sự chỉ đạo của Lượng đã hoàn toàn đi ngược lại với chức năng và sứ mệnh của mình.

Để mở rộng quy mô, tháng 2/2023, Hồ Thị Thanh Phương tách ra thành lập Công ty Cổ phần Khoa học Công nghệ Avatek. Tuy nhiên, đây không phải là một sự chia tách thông thường mà là một bước đi có tính toán để nhân bản mô hình tội phạm. Avatek nhanh chóng trở thành một phiên bản thứ hai của TSL, tiếp tục và phát triển hành vi làm giả phiếu kiểm nghiệm ở một cấp độ tinh vi và rộng lớn hơn. Cả hai công ty hoạt động song song, tạo thành một gọng kìm, một cỗ máy sản xuất phiếu giả hoạt động hết công suất, đưa ra thị trường hàng trăm nghìn chứng nhận chất lượng không có giá trị, tiếp tay cho hàng hóa kém chất lượng lưu hành.

Phương thức phạm tội tinh vi và có tổ chức

Thủ đoạn của Đoàn Hữu Lượng và đồng phạm được xây dựng một cách cực kỳ tinh vi và bài bản, cho thấy sự am hiểu sâu sắc về cả chuyên môn lẫn kẽ hở trong quản lý. Đầu tiên, chúng đánh vào tâm lý cần nhanh, gọn, rẻ của khách hàng. Thay vì yêu cầu gửi mẫu sản phẩm thật để phân tích, một quy trình bắt buộc, tốn thời gian và chi phí, TSL và Avatek cho phép khách hàng chỉ cần cung cấp thông tin sản phẩm trên giấy. Từ đó, bộ phận chuyên môn sẽ tự điền các chỉ số “đẹp” vào phiếu kết quả, đảm bảo mọi sản phẩm đều “đạt chuẩn” một cách hoàn hảo trên giấy tờ.

Trong trường hợp khách hàng cẩn thận hơn và gửi mẫu thật, Lượng chỉ đạo nhân viên không phân tích hoặc cố tình điều chỉnh các chỉ tiêu nhạy cảm như vi sinh, kim loại nặng, độc tố… cho đến khi đạt yêu cầu. Để thu hút một lượng lớn khách hàng và các đơn vị môi giới, Lượng áp dụng chính sách chiết khấu “khủng” lên đến 30%. Chính sách này đã biến TSL và Avatek thành lựa chọn hàng đầu cho những doanh nghiệp muốn hợp thức hóa sản phẩm một cách nhanh chóng. Mạng lưới của chúng không chỉ dừng lại ở khách hàng trực tiếp mà còn vươn vòi ra khắp cả nước thông qua 42 công ty môi giới, các đơn vị chuyên tư vấn pháp lý, làm hồ sơ công bố sản phẩm, tạo thành một hệ sinh thái tội phạm bền chặt.

Quy mô phạm tội và số tiền thu lợi bất chính khổng lồ

quy mô của vụ án là một con số gây chấn động. Chỉ trong một thời gian ngắn, từ năm 2020 đến khi bị bắt, đế chế do Đoàn Hữu Lượng cầm đầu đã phát hành tổng cộng hơn 220.000 phiếu kết quả thử nghiệm giả. Cụ thể, Công ty TSL đã cấp 118.046 phiếu giả cho 12.995 khách hàng, còn Công ty Avatek, dù mới hoạt động hơn một năm, cũng đã kịp phát hành 102.591 phiếu giả cho 11.556 khách hàng. Tổng cộng, đã có hơn 24.551 tổ chức, cá nhân trên toàn quốc trở thành “nạn nhân” hoặc đồng lõa trong việc sử dụng dịch vụ phi pháp này.

Với số lượng phiếu giả khổng lồ như vậy, số tiền thu lợi bất chính mà Lượng và đồng phạm kiếm được là vô cùng lớn, lên đến hơn 200 tỷ đồng. Trong đó, Công ty TSL thu về khoảng 117 tỷ đồng, và cá nhân Đoàn Hữu Lượng trực tiếp hưởng lợi hơn 98 tỷ đồng. Công ty Avatek cũng không kém cạnh với doanh thu 83,7 tỷ đồng, giúp Hồ Thị Thanh Phương bỏ túi 99 tỷ đồng. Những con số này không chỉ cho thấy lòng tham vô đáy của các bị cáo mà còn phản ánh một lỗ hổng nghiêm trọng trong công tác quản lý, để cho một hoạt động phi pháp có thể tồn tại và phát triển mạnh mẽ trong một thời gian dài, gây thiệt hại không thể đong đếm cho nền kinh tế và xã hội.

Mạng lưới hối lộ và lợi dụng ảnh hưởng để trục lợi

Để “đế chế” làm giả của mình có thể hoạt động trơn tru và được cấp các giấy phép cần thiết, Đoàn Hữu Lượng không ngần ngại sử dụng tiền để tạo ra một mạng lưới quan hệ và đưa hối lộ. Mắt xích quan trọng trong mạng lưới này là Nguyễn Nam Khánh, cựu cán bộ/thư ký của Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ. Lượng đã trực tiếp chỉ đạo cấp dưới đưa hối lộ cho Khánh hơn 3,1 tỷ đồng. Đổi lại, Khánh sử dụng ảnh hưởng và vị trí của mình để “ngoại giao”, tác động đến các cá nhân có thẩm quyền tại các Bộ, ngành quan trọng như Bộ Y tế, Bộ Công thương, và Bộ Khoa học & Công nghệ.

Mục đích của việc đưa hối lộ là để Công ty TSL và sau này là Avatek dễ dàng được cấp các quyết định chỉ định là cơ sở kiểm nghiệm, tạo ra một vỏ bọc pháp lý hoàn hảo cho hoạt động tội phạm. Nguyễn Nam Khánh thừa nhận đã nhận gần 4 tỷ đồng từ cả Lượng và Phương, trong đó một phần được dùng làm quà biếu cho 21 cán bộ liên quan, phần còn lại Khánh chiếm hưởng cá nhân. Thậm chí, để hợp thức hóa việc chi tiền, Lượng và Khánh còn bổ nhiệm Nguyễn Hà Linh (vợ Khánh) vào vị trí Phó Giám đốc công ty. Hành vi này cho thấy sự cấu kết chặt chẽ, lợi dụng chức vụ quyền hạn để trục lợi, làm mục ruỗng các cơ quan công quyền và tạo điều kiện cho tội phạm lộng hành.

Hậu quả nghiêm trọng: Hàng rào chất lượng sụp đổ, sức khỏe người dân bị đe dọa

Hành vi của Đoàn Hữu Lượng và đồng phạm đã gây ra những hậu quả xã hội vô cùng nghiêm trọng. Trước hết, nó đã làm sụp đổ hoàn toàn hàng rào kỹ thuật và pháp lý trong quản lý chất lượng sản phẩm. Phiếu kiểm nghiệm, vốn là một cơ sở pháp lý quan trọng để đảm bảo hàng hóa an toàn trước khi đến tay người tiêu dùng, đã bị biến thành một thứ hàng hóa có thể dễ dàng mua bán. Điều này tạo ra một tiền lệ cực kỳ nguy hiểm, làm mất niềm tin của người dân và doanh nghiệp chân chính vào hệ thống kiểm định chất lượng quốc gia.

Hậu quả đáng sợ nhất chính là mối đe dọa trực tiếp đến sức khỏe và tính mạng của hàng triệu người tiêu dùng. Hàng trăm nghìn tấn hàng hóa, từ thực phẩm, mỹ phẩm đến các sản phẩm tiêu dùng khác, đã không được kiểm soát chất lượng, không đạt chuẩn nhưng vẫn được “hợp thức hóa” hồ sơ để tuồn ra thị trường. Vụ án làm giả phiếu kiểm nghiệm này có liên quan đến các sản phẩm tai tiếng như kẹo Kera (trong vụ lùm xùm của Quang Linh Vlog và Hoa hậu Thùy Tiên) và sữa Hiup giả (từ vụ án tại Công ty Z Holding). Điều này cho thấy tác động thực tế và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội, khi những sản phẩm kém chất lượng này đã thực sự đến tay người tiêu dùng, tiềm ẩn những nguy cơ khôn lường về sức khỏe.

Ngày tàn của đế chế và phiên tòa sơ thẩm

Sau một thời gian dài lộng hành, cuối cùng đế chế tội phạm của Đoàn Hữu Lượng cũng đến ngày sụp đổ. Vụ án được đưa ra xét xử sơ thẩm tại Tòa án Nhân dân TP.HCM, bắt đầu từ ngày 16/1/2026. Với quy mô 100 bị cáo và hồ sơ vụ án khổng lồ lên tới hơn 1 triệu bút lục, phiên tòa đã thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận. Tại tòa, đại diện Viện Kiểm sát đã trình bày bản luận tội, nhận định đây là hành vi đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, diễn ra có tổ chức, trong thời gian dài, xâm phạm nghiêm trọng đến an toàn thực phẩm và trực tiếp đe dọa sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng. Vụ án của Đoàn Hữu Lượng là lời cảnh tỉnh sâu sắc về đạo đức kinh doanh và trách nhiệm của các cơ quan quản lý nhà nước.

Viện Kiểm sát đã áp dụng tình tiết “phạm tội có tổ chức” đối với Đoàn Hữu Lượng, Hồ Thị Thanh Phương và một số bị cáo chủ chốt khác, đồng thời đề nghị Hội đồng xét xử có một bản án nghiêm khắc, đủ sức răn đe và phòng ngừa chung cho xã hội. Sự nghiêm minh của pháp luật là cần thiết để lập lại trật tự trong lĩnh vực kiểm nghiệm, bảo vệ quyền lợi và sức khỏe của người dân, cũng như củng cố lại niềm tin vào công lý. Phiên tòa không chỉ là sự phán xét đối với các bị cáo mà còn là một bài học đắt giá cho toàn xã hội.

Mức án đề nghị và trách nhiệm bồi thường

Dựa trên vai trò chủ mưu, cầm đầu và mức độ phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, Viện Kiểm sát đã đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt Đoàn Hữu Lượng mức án tổng hợp từ 22 đến 24 năm tù cho hai tội danh “Giả mạo trong công tác” và “Đưa hối lộ”. Đây là một mức án nghiêm khắc, tương xứng với những gì Lượng đã gây ra. Cùng với Lượng, các bị cáo chủ chốt khác cũng phải đối mặt với những bản án nghiêm khắc, như Hồ Thị Thanh Phương bị đề nghị từ 24-26 năm tù, Nguyễn Nam Khánh từ 3-4 năm tù.

Về trách nhiệm dân sự, Viện Kiểm sát đề nghị buộc Đoàn Hữu Lượng phải nộp lại toàn bộ số tiền thu lợi bất chính là 98 tỷ đồng để sung công quỹ nhà nước. Đồng phạm của Lượng là Hồ Thị Thanh Phương cũng phải nộp lại 99 tỷ đồng. Để đảm bảo thi hành án, cơ quan điều tra đã kê biên 6 bất động sản của Đoàn Hữu Lượng. Dù phía luật sư bào chữa đã xin giữ lại hai bất động sản với lý do là tài sản của gia đình có từ trước khi phạm tội, nhưng với số tiền thu lợi bất chính khổng lồ, việc kê biên tài sản để khắc phục hậu quả là một biện pháp cần thiết và đúng đắn, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật. Để phục vụ cho việc lưu trữ và tra cứu thông tin tội phạm, thông tin của đối tượng này sẽ được tổng hợp và lưu trữ tại Nhập Kho tội phạm.