Trong bối cảnh công cuộc phòng chống tham nhũng và tội phạm kinh tế tại Việt Nam đang diễn ra quyết liệt, vụ án liên quan đến Trương Xuân Đước và cựu Thiếu tướng Đỗ Hữu Ca nổi lên như một điển hình về sự cấu kết giữa tội phạm kinh tế và những người từng nắm giữ chức vụ quyền hạn trong cơ quan bảo vệ pháp luật. Không chỉ gây chấn động bởi số tiền hối lộ khổng lồ lên tới 35 tỷ đồng, vụ án này còn phơi bày một “thế giới ngầm” mua bán hóa đơn quy mô lớn, thao túng thị trường và gây thất thoát ngân sách nhà nước hàng chục nghìn tỷ đồng.
Từ một doanh nhân hoạt động kín tiếng, Trương Xuân Đước đã trở thành tâm điểm của dư luận khi dám dùng tiền tấn để “mua” sự tự do, nhưng cuối cùng lại rơi vào cảnh “tiền mất, tật mang” bởi chính người anh kết nghĩa mà mình tin tưởng nhất. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp hồ sơ toàn cảnh, phân tích chuyên sâu về hành trình phạm tội, thủ đoạn tinh vi và cái kết đắng của “ông trùm” hóa đơn Hải Phòng.
Chân dung Trương Xuân Đước: Từ doanh nhân kín tiếng đến “ông trùm” hóa đơn
Trương Xuân Đước sinh năm 1971, trú tại phường Đằng Hải, quận Hải An, thành phố Hải Phòng. Trước khi vụ án bị phanh phui, Đước được biết đến là Giám đốc Công ty Cổ phần Xây dựng hạ tầng Thái Bình Dương. Tuy nhiên, đằng sau vỏ bọc của một doanh nhân thành đạt trong lĩnh vực xây dựng, Đước thực chất là kẻ cầm đầu một đường dây mua bán hóa đơn trái phép lớn bậc nhất tại khu vực Hải Phòng, Quảng Ninh và Hải Dương.
Khởi nghiệp từ “thế giới ngầm”
Biệt danh “Đước Ca” trong giới làm ăn không phải ngẫu nhiên mà có. Nó thể hiện vị thế và mối quan hệ rộng khắp của đối tượng này. Nhận thấy nhu cầu hợp thức hóa đầu vào, trốn thuế của các doanh nghiệp là rất lớn, Đước đã sớm nhìn ra “cơ hội” làm giàu bất chính. Thay vì kinh doanh sản xuất thực tế, Đước chọn con đường buôn bán “giấy” – những tờ hóa đơn giá trị gia tăng (GTGT) khống.
Mạng lưới công ty “ma” phủ sóng đất Cảng
Để vận hành đường dây này, Trương Xuân Đước không hoạt động đơn lẻ mà đã xây dựng cả một hệ sinh thái tội phạm gia đình trị, với sự giúp sức đắc lực của vợ là Nguyễn Thị Ngọc Anh (sinh năm 1979).
Vợ chồng Đước đã sử dụng Căn cước công dân của mình và người thân, thậm chí thuê người đứng tên để thành lập, quản lý và điều hành 26 công ty “ma”. Các công ty này có tên gọi rất kêu, đăng ký kinh doanh đa ngành nghề nhưng thực chất không có hoạt động sản xuất kinh doanh, không có kho bãi, nhân sự thực tế. Chúng được lập ra chỉ với mục đích duy nhất: xuất bán hóa đơn GTGT khống cho các đơn vị có nhu cầu.
Thủ đoạn phạm tội tinh vi và quy mô nghìn tỷ
Hoạt động của đường dây Trương Xuân Đước diễn ra trong một thời gian dài (từ năm 2014 đến 2021) với mức độ ngày càng tinh vi, liều lĩnh, thách thức cơ quan chức năng.
Phương thức vận hành “tập đoàn hóa đơn”
Để qua mặt cơ quan thuế và công an, Trương Xuân Đước liên tục thay đổi trụ sở, người đại diện pháp luật của các công ty ma. Khi một công ty hoạt động được một thời gian và có dấu hiệu bị chú ý, Đước sẽ cho giải thể hoặc “bỏ hoang” và lập công ty mới.
Thủ đoạn hợp thức hóa dòng tiền cũng được tính toán kỹ lưỡng. Khi bán hóa đơn cho khách hàng, Đước yêu cầu khách chuyển khoản tiền vào tài khoản của công ty ma (để tạo bằng chứng thanh toán qua ngân hàng theo quy định). Sau đó, Đước chỉ đạo nhân viên rút tiền mặt ra rồi chuyển lại cho khách hàng (sau khi đã trừ đi phần trăm phí bán hóa đơn). Mức phí này thường dao động từ 1,5% đến vài phần trăm trên tổng giá trị hóa đơn ghi khống.
Doanh số khổng lồ và lợi nhuận bất chính
Theo kết luận điều tra, tổng số tiền giao dịch mua bán hóa đơn ghi khống (doanh số hàng hóa, dịch vụ bán ra) của 26 công ty ma do vợ chồng Đước điều hành lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng. Chỉ riêng khoản thu lợi bất chính từ phí bán hóa đơn đã giúp Trương Xuân Đước bỏ túi hơn 41 tỷ đồng. Số tiền này được vợ chồng Đước sử dụng để mua sắm nhiều bất động sản, xe sang và chi tiêu vương giả, tạo vỏ bọc doanh nhân thành đạt để tiếp tục mở rộng quan hệ.
Cú trượt dài và phi vụ “chạy án” 35 tỷ đồng chấn động
Bi kịch của Trương Xuân Đước bắt đầu khi Công an tỉnh Quảng Ninh mở chuyên án điều tra về các hoạt động mua bán hóa đơn trái phép liên quan đến một số doanh nghiệp trên địa bàn.
Mối quan hệ thân thiết như anh em với tướng Đỗ Hữu Ca
Trong giới làm ăn tại Hải Phòng, mối quan hệ giữa Trương Xuân Đước và ông Đỗ Hữu Ca (nguyên Giám đốc Công an TP Hải Phòng) được xem là rất thân thiết. Đước thường xuyên qua lại nhà ông Ca, gọi ông Ca là “anh trai” và được ông Ca coi như người nhà. Chính mối quan hệ này đã khiến Đước nảy sinh ý định nhờ vả khi gặp biến cố.
Hành trình 4 lần mang bao tải tiền đi “chạy án”
Khoảng tháng 10/2022, khi biết tin Công an tỉnh Quảng Ninh đang điều tra mình, Trương Xuân Đước đã bỏ trốn và chỉ đạo vợ là Nguyễn Thị Ngọc Anh đến gặp ông Đỗ Hữu Ca để nhờ “chạy án”.
Tin tưởng vào uy tín và các mối quan hệ cũ của “anh trai”, vợ chồng Đước đã dốc toàn bộ vốn liếng, thậm chí vay mượn để lo lót. Tổng cộng, vợ chồng Đước đã 4 lần mang tiền đến nhà riêng của ông Đỗ Hữu Ca tại xã Kênh Giang, huyện Thủy Nguyên, Hải Phòng.
- Lần 1: Đước chỉ đạo vợ mang 10 tỷ đồng đến nhà ông Ca.
- Lần 2: Đích thân Đước mang 5 tỷ đồng đến.
- Lần 3: Vợ Đước tiếp tục mang 15 tỷ đồng.
- Lần 4: Đợt cuối cùng thêm 5 tỷ đồng.
Tổng số tiền lên tới 35 tỷ đồng. Mỗi lần đưa tiền, Đước và vợ đều hy vọng ông Ca sẽ dùng số tiền đó để tác động đến cơ quan điều tra, giúp mình thoát tội hoặc giảm nhẹ hình phạt.
Cú lừa ngoạn mục và sự thật phơi bày
Điều trớ trêu là, mặc dù đã nhận đủ 35 tỷ đồng, ông Đỗ Hữu Ca lại không thực hiện bất kỳ hành động nào để “chạy án” như Đước mong đợi. Ông Ca giữ lại toàn bộ số tiền này trong nhà. Trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra sau này, ông Ca khai rằng ông không hứa hẹn chạy án, mà nghĩ số tiền đó Đước mang đến gửi để… cất giữ hộ (!?).
Tuy nhiên, lời khai của vợ chồng Đước và các chứng cứ thu thập được đã chứng minh bản chất của sự việc. Ngày 03/02/2023, Trương Xuân Đước bị Công an tỉnh Quảng Ninh bắt giữ. Từ lời khai của Đước, ngày 18/02/2023, Cơ quan An ninh điều tra đã thực hiện lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với ông Đỗ Hữu Ca, khám xét khẩn cấp chỗ ở và thu giữ nhiều tài sản, trong đó có số tiền, vàng, ngoại tệ rất lớn.
Để phục vụ cho việc lưu trữ và tra cứu thông tin tội phạm, thông tin của đối tượng này sẽ được tổng hợp và lưu trữ trên website của chúng tôi. Bạn đọc quan tâm có thể truy cập nhapkho.net để tra cứu tư liệu nghiên cứu lâu dài, phục vụ cho công tác học tập và tìm hiểu pháp luật.
Phiên tòa lịch sử và bản án nghiêm khắc
Tháng 4/2024, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ninh đã mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án mua bán trái phép hóa đơn, đưa – nhận hối lộ và lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Đây là phiên tòa thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận cả nước.
Lời khai tại tòa: Sự hối hận muộn màng
Tại tòa, Trương Xuân Đước thừa nhận toàn bộ hành vi phạm tội. Bị cáo tỏ ra ân hận vì lòng tham đã đẩy bản thân và vợ vào vòng lao lý, bỏ lại con cái và mẹ già. Đặc biệt, Đước bày tỏ sự thất vọng và đau đớn khi bị chính người anh kết nghĩa lừa dối, nhận tiền mà không giúp đỡ, khiến mình vừa mất tiền vừa phải ngồi tù.
Về phía ông Đỗ Hữu Ca, ban đầu ông phủ nhận cáo buộc lừa đảo, nhưng sau đó đã thay đổi lời khai, thừa nhận hành vi cầm 35 tỷ đồng của Đước và nộp lại toàn bộ số tiền để khắc phục hậu quả. Ông Ca cũng xin giảm nhẹ hình phạt cho “người em” Trương Xuân Đước.
Phán quyết của công lý
Hội đồng xét xử nhận định hành vi của Trương Xuân Đước là đặc biệt nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm trật tự quản lý kinh tế và hoạt động đúng đắn của cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, xét thấy bị cáo đã thành khẩn khai báo, giúp cơ quan điều tra mở rộng vụ án, Tòa đã tuyên mức án như sau:
- Tội “Mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách nhà nước”: 24 tháng tù.
- Tội “Đưa hối lộ”: 7 năm tù.
- Tổng hợp hình phạt: 9 năm tù.
Vợ của Đước là Nguyễn Thị Ngọc Anh bị tuyên phạt 4 năm 6 tháng tù. Cựu Thiếu tướng Đỗ Hữu Ca nhận mức án 10 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.
Bài học cảnh tỉnh sâu sắc
Vụ án Trương Xuân Đước khép lại nhưng để lại nhiều bài học đắt giá cho doanh nghiệp và xã hội.
- Sự thượng tôn pháp luật: Không có bất kỳ “vùng cấm” hay “chiếc ô” nào có thể che chắn cho hành vi phạm tội. Việc kinh doanh dựa trên sự gian dối, trốn thuế sớm muộn cũng sẽ bị pháp luật trừng trị.
- Rủi ro của việc “chạy án”: Hành vi dùng tiền để trốn tránh trách nhiệm pháp lý không chỉ là vi phạm pháp luật (tội đưa hối lộ) mà còn đẩy người vi phạm vào thế “cá nằm trên thớt”, dễ dàng trở thành nạn nhân của những cú lừa đảo, dẫn đến cảnh “tiền mất, tật mang”.
- Đạo đức kinh doanh: Sự phát triển bền vững của doanh nghiệp phải dựa trên nền tảng tuân thủ pháp luật và đạo đức kinh doanh, không phải bằng những chiêu trò ma mãnh hay các mối quan hệ ngầm.
Tổng hợp thông tin đối tượng Trương Xuân Đước
| Thông tin | Chi tiết |
|---|---|
| Năm sinh | 1971 |
| Quê quán | Xã Đại Bản, Huyện An Dương, TP. Hải Phòng |
| Nơi cư trú trước khi bị bắt | Phường Đằng Hải, Quận Hải An, TP. Hải Phòng |
| Chức vụ/Nghề nghiệp | Giám đốc Công ty CP Xây dựng hạ tầng Thái Bình Dương (và điều hành 26 công ty ma) |
| Đã bị bắt hay chưa | Đã bị bắt (Tháng 2/2023) |
| Đã xử tội hay chưa | Đã xét xử sơ thẩm (Tháng 4/2024) |
| Án phạt phải lãnh | 9 năm tù (Tổng hợp hình phạt: 2 năm về tội Mua bán hóa đơn + 7 năm về tội Đưa hối lộ) |
| Tình trạng hiện tại | Đang chấp hành án phạt tù |