Trần Phương Bình cựu Tổng Giám đốc DongA Bank, từng được mệnh danh là “phù thủy tài chính”, đã phải đối mặt với bản án nghiêm khắc nhất của pháp luật. Vụ án của ông là một trong những đại án kinh tế lớn nhất Việt Nam, gây thiệt hại hàng nghìn tỷ đồng và để lại bài học sâu sắc về quản trị ngân hàng. Hãy cùng nhapkho.net tìm hiểu chi tiết tiểu sử, diễn biến và bản án cuối cùng cho Trần Phương Bình.
Tiểu sử Trần Phương Bình – Từ “Phù thủy tài chính” đến vòng lao lý
Ông Trần Phương Bình (sinh năm 1959) từng là một nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong ngành tài chính – ngân hàng Việt Nam. Ông có bằng Cử nhân Kinh tế và gắn bó gần như toàn bộ sự nghiệp của mình với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đông Á (DongA Bank), giữ vai trò chủ chốt trong việc xây dựng và phát triển thương hiệu này trong nhiều năm.
Quá trình công tác và dấu ấn tại DongA Bank
- 1998: Bắt đầu giữ chức vụ Tổng Giám đốc DongA Bank.
- Giai đoạn 1998 – 2015: Dưới sự lèo lái của ông, DongA Bank phát triển mạnh mẽ, trở thành một trong những ngân hàng bán lẻ hàng đầu. Ông được biết đến với biệt danh “phù thủy tài chính” nhờ những chiến lược kinh doanh táo bạo.
- Tháng 8/2015: Bị Ban kiểm soát đặc biệt của Ngân hàng Nhà nước đình chỉ chức vụ Tổng Giám đốc.
Thời điểm bị bắt và khởi tố
Ngày 10 tháng 12 năm 2016, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam đối với ông Trần Phương Bình để điều tra về các vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng, gây hậu quả nghiêm trọng.
Toàn cảnh đại án DongA Bank: Diễn biến và thủ đoạn chính
Vụ án tại DongA Bank là một chuỗi các hành vi phạm tội có hệ thống, kéo dài trong nhiều năm do Trần Phương Bình chủ mưu, chỉ đạo. Mục đích chính là rút ruột ngân hàng để phục vụ cho các mục đích cá nhân, đầu tư và xử lý các khoản nợ xấu. Các thủ đoạn chính vô cùng tinh vi, lợi dụng chức vụ và quyền hạn để qua mặt các cơ chế kiểm soát.
Thủ đoạn lập hồ sơ vay khống, chi sai nguyên tắc
Trần Phương Bình đã chỉ đạo cấp dưới lập các hồ sơ tín dụng khống cho các nhóm khách hàng thân hữu để vay hàng nghìn tỷ đồng. Dòng tiền sau khi giải ngân không được sử dụng đúng mục đích mà được dùng để mua cổ phần DongA Bank, trả nợ cho các khoản vay trước đó của chính ông Bình và các công ty sân sau.
Xuất quỹ chi sai nguyên tắc để mua cổ phần, trả nợ cá nhân
Một thủ đoạn nghiêm trọng khác là việc ông Bình chỉ đạo bộ phận kho quỹ xuất một lượng lớn tiền mặt và vàng để chi cho các mục đích cá nhân nhưng lại hợp thức hóa bằng các chứng từ thu khống. Hành vi này đã trực tiếp rút ruột tài sản của ngân hàng, gây ra khoản thâm hụt quỹ khổng lồ.
Diễn biến các phiên tòa và bản án dành cho Trần Phương Bình
Vụ án được chia làm nhiều giai đoạn và xét xử qua nhiều phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm. Ông Trần Phương Bình phải đối mặt với nhiều tội danh khác nhau, với mức án tổng hợp là tù chung thân.
| Giai đoạn/Phiên tòa | Tội danh chính | Mức án |
|---|---|---|
| Giai đoạn 1 (Sơ thẩm 2018) | Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng; Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản. | Tù chung thân |
| Giai đoạn 2 (Sơ thẩm 2020) | Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng; Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản. | Tù chung thân |
| Các phiên tòa phúc thẩm | Y án sơ thẩm | Tổng hợp hình phạt là tù chung thân |
Giai đoạn 1 của vụ án và bản án sơ thẩm
Trong phiên tòa sơ thẩm giai đoạn 1 vào cuối năm 2018, Hội đồng xét xử đã tuyên phạt ông Trần Phương Bình mức án tù chung thân. Tòa án xác định ông là người chủ mưu, cầm đầu, gây thiệt hại cho DongA Bank hơn 3.600 tỷ đồng.
Giai đoạn 2 và các phiên tòa phúc thẩm
Ở giai đoạn 2 của vụ án, ông Bình tiếp tục bị truy tố về các hành vi sai phạm khác, gây thiệt hại thêm hơn 5.500 tỷ đồng. Ông tiếp tục nhận thêm một bản án tù chung thân. Các phiên tòa phúc thẩm sau đó đều giữ nguyên mức án, tổng hợp hình phạt cuối cùng mà ông phải chấp hành là tù chung thân.
Vai trò của các đồng phạm chủ chốt (Phan Văn Anh Vũ – “Vũ nhôm”)
Trong đại án này, ngoài Trần Phương Bình, còn có sự tham gia của nhiều đồng phạm giữ các chức vụ quan trọng tại DongA Bank. Đặc biệt, sự xuất hiện của Phan Văn Anh Vũ (tức “Vũ nhôm”) đã làm nổi bật mối quan hệ phức tạp và hành vi phạm tội có tổ chức.
Mối liên kết và hành vi phạm tội của Phan Văn Anh Vũ
Phan Văn Anh Vũ đã lợi dụng mối quan hệ với Trần Phương Bình để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản. Cụ thể, Vũ “nhôm” đã ký khống các chứng từ nộp tiền để mua cổ phần DongA Bank, qua đó chiếm đoạt của ngân hàng số tiền 203 tỷ đồng. Hành vi này đã giúp sức cho Trần Phương Bình trong việc rút ruột ngân hàng.
Bản án dành cho các đồng phạm khác
Hàng chục bị cáo khác, bao gồm các cựu phó tổng giám đốc, giám đốc chi nhánh, trưởng phòng tại DongA Bank, cũng đã phải nhận những bản án tù nghiêm khắc, từ vài năm tù đến hàng chục năm tù giam tùy theo mức độ vi phạm và vai trò trong vụ án.
Hậu quả vụ án: Tổng thiệt hại và tình hình DongA Bank hiện nay
Đại án Trần Phương Bình và đồng phạm đã để lại hậu quả vô cùng nặng nề cho DongA Bank nói riêng và tạo ra một vết sẹo lớn cho ngành ngân hàng Việt Nam.
Con số thiệt hại chính thức
Theo kết luận của các cơ quan tố tụng qua hai giai đoạn, tổng số tiền mà Trần Phương Bình và các đồng phạm gây thiệt hại cho DongA Bank lên đến hơn 9.000 tỷ đồng. Đây là một trong những vụ án có số tiền thiệt hại lớn nhất trong lịch sử ngành ngân hàng.
Tương lai của Ngân hàng Đông Á sau đại án
Kể từ tháng 8 năm 2015, DongA Bank đã bị đặt vào tình trạng kiểm soát đặc biệt bởi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Cho đến nay, ngân hàng này vẫn đang trong quá trình tái cơ cấu toàn diện để xử lý các khoản nợ xấu khổng lồ và ổn định lại hoạt động kinh doanh dưới sự giám sát chặt chẽ của nhà nước.
Câu hỏi thường gặp
Trần Phương Bình bị bắt khi nào?
Ông Trần Phương Bình bị khởi tố và bắt tạm giam vào ngày 10 tháng 12 năm 2016.
Trần Phương Bình bị bao nhiêu năm tù?
Ông Trần Phương Bình nhận 2 bản án tù chung thân trong hai giai đoạn của vụ án, tổng hợp hình phạt cuối cùng là tù chung thân.
Vụ án DongA Bank gây thiệt hại bao nhiêu tiền?
Tổng thiệt hại mà vụ án gây ra cho Ngân hàng Đông Á được xác định là hơn 9.000 tỷ đồng qua nhiều giai đoạn điều tra và xét xử.
Phan Văn Anh Vũ (Vũ nhôm) liên quan gì?
Phan Văn Anh Vũ là đồng phạm quan trọng, đã giúp sức cho Trần Phương Bình trong việc chiếm đoạt 203 tỷ đồng của DongA Bank thông qua hành vi ký khống chứng từ nộp tiền mua cổ phần.