Trần Bắc Hà là ai? Tiểu sử, Sự nghiệp và Vụ án rúng động tại BIDV

Trần Bắc Hà (1956 – 2019) là một trong những nhân vật quyền lực nhất ngành ngân hàng Việt Nam, cựu Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng BIDV. Ông được biết đến qua quá trình đưa BIDV trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu, nhưng cuối sự nghiệp lại vướng vào đại án kinh tế gây thất thoát hàng nghìn tỷ đồng của nhà nước. Cuộc đời ông kết thúc đột ngột trong trại tạm giam khi vụ án vẫn đang trong quá trình điều tra, để lại nhiều câu hỏi chưa có lời giải đáp.

Tiểu sử và Gia thế của Trần Bắc Hà

Thông tin cá nhân của ông Trần Bắc Hà được ghi nhận qua các tài liệu chính thức và thông tin từ báo chí, cung cấp một cái nhìn tổng quan về xuất thân của cựu chủ tịch ngân hàng BIDV.

Họ và tên	Trần Bắc Hà
Năm sinh – Năm mất	19/08/1956 – 18/07/2019
Quê quán	Huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định
Trình độ học vấn	Cử nhân Tài chính Kế toán

Xuất thân và quá trình học tập

Ông Trần Bắc Hà sinh ra và lớn lên tại tỉnh Bình Định, một vùng đất giàu truyền thống. Sau khi hoàn thành chương trình phổ thông, ông theo học và tốt nghiệp với tấm bằng Cử nhân chuyên ngành Tài chính Kế toán. Nền tảng học vấn này chính là bước đệm đầu tiên cho con đường sự nghiệp sau này của ông trong lĩnh vực ngân hàng.

Thông tin gia đình (Vợ và các con)

Gia đình ông Trần Bắc Hà cũng nhận được sự quan tâm lớn từ dư luận, đặc biệt là các hoạt động kinh doanh của vợ và các con ông, những người được cho là có liên quan đến các dự án mà ông Hà đã phê duyệt khi còn tại vị.

• Vợ: Bà Ngô Kim Lan.
• Con trai: Trần Duy Tùng, người sáng lập và điều hành nhiều doanh nghiệp, trong đó có Resort Hoàng Gia Quy Nhơn tại Bình Định.
• Con gái: Trần Lan Phương, cũng tham gia vào hoạt động kinh doanh của gia đình.

Sự nghiệp và quá trình thăng tiến tại BIDV

Con đường sự nghiệp của Trần Bắc Hà gắn liền với Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV). Ông bắt đầu từ một nhân viên bình thường và leo lên đến vị trí cao nhất, ghi dấu ấn sâu đậm trong suốt nhiều thập kỷ làm việc tại đây.

Các dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp

Quá trình công tác của ông Trần Bắc Hà tại BIDV là một chuỗi thăng tiến liên tục, thể hiện quyền lực và tầm ảnh hưởng ngày càng lớn của ông trong hệ thống ngân hàng.

• 1981: Bắt đầu làm việc tại BIDV.
• 1991 – 1999: Giám đốc Sở Giao dịch 3 của BIDV, sau đó là Giám đốc chi nhánh BIDV tại Hà Tĩnh.
• 1999 – 2003: Giữ chức vụ Phó Tổng Giám đốc BIDV.
• 2003 – 2007: Tổng Giám đốc BIDV.
• 2008 – 2016: Chủ tịch Hội đồng quản trị BIDV.

Dấu ấn và những quyết định gây tranh cãi

Dưới thời lãnh đạo của Trần Bắc Hà, BIDV có sự tăng trưởng vượt bậc về quy mô tài sản. Tuy nhiên, giai đoạn này cũng chứng kiến nhiều quyết định đầu tư, cho vay mạo hiểm và gây tranh cãi. Nổi bật là các khoản vay lớn cho các dự án của Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) và nhiều doanh nghiệp “sân sau”. Những quyết định này được xem là mầm mống cho các sai phạm nghiêm trọng bị phanh phui sau này.

Đại án Trần Bắc Hà và những sai phạm tại BIDV

Sau khi nghỉ hưu, những sai phạm của ông Trần Bắc Hà và các đồng phạm tại BIDV dần được hé lộ, dẫn đến một trong những đại án kinh tế lớn nhất Việt Nam. Các cáo buộc chủ yếu tập trung vào việc vi phạm quy định cho vay, gây thất thoát tài sản nhà nước với con số lên đến hàng nghìn tỷ đồng.

Vi phạm quy định cho vay tại các dự án lớn

Theo kết luận của cơ quan điều tra, ông Trần Bắc Hà đã lợi dụng chức vụ và quyền hạn của mình để chỉ đạo cấp dưới phê duyệt các khoản vay khổng lồ cho những công ty không đủ điều kiện, dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

• Dự án chăn nuôi bò của Công ty CP Chăn nuôi Bình Hà: Mặc dù dự án không khả thi và công ty không đủ năng lực tài chính, ông Hà vẫn chỉ đạo cho vay hơn 2.600 tỷ đồng, gây thiệt hại cho BIDV hơn 799 tỷ đồng.
• Dự án của Công ty TNHH TM&DL Trung Dũng: Ông Hà đã phê duyệt cho vay 600 tỷ đồng dù công ty này không đáp ứng điều kiện, gây thiệt hại khoảng 865 tỷ đồng.

Hậu quả và tổng số tiền thiệt hại cho nhà nước

Tổng số tiền thiệt hại mà ông Trần Bắc Hà và các đồng phạm gây ra cho BIDV, theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, là hơn 1.600 tỷ đồng. Con số này đã đặt vụ án vào danh sách những đại án kinh tế đặc biệt nghiêm trọng, thể hiện mức độ vi phạm pháp luật và sự lũng đoạn tại một trong những ngân hàng quốc doanh lớn nhất.

Quá trình bị khởi tố, bắt tạm giam

Tháng 6 năm 2018, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đã quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức khai trừ ra khỏi Đảng đối với ông Trần Bắc Hà. Đến ngày 29 tháng 11 năm 2018, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra quyết định khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam ông để điều tra về tội “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng”.

Cái chết và những câu hỏi còn bỏ ngỏ

Sáng ngày 18 tháng 7 năm 2019, thông tin ông Trần Bắc Hà qua đời tại một bệnh viện quân y trong quá trình tạm giam đã gây chấn động dư luận. Cái chết của bị can quan trọng nhất đã khiến một phần của vụ án phải khép lại và để lại nhiều câu hỏi chưa được giải đáp.

Nguyên nhân cái chết được công bố

Theo thông tin chính thức từ cơ quan chức năng, cụ thể là Bộ Quốc phòng, ông Trần Bắc Hà qua đời do bệnh tật. Ông có tiền sử mắc bệnh ung thư gan và bệnh tình trở nặng trong thời gian bị tạm giam. Dù đã được đưa đi cấp cứu nhưng ông không qua khỏi.

Vụ án được xử lý ra sao sau khi bị can chính qua đời?

Về mặt pháp lý, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, khi bị can qua đời, cơ quan điều tra sẽ ra quyết định đình chỉ điều tra đối với bị can đó. Do vậy, trách nhiệm hình sự của cá nhân ông Trần Bắc Hà đã chấm dứt. Tuy nhiên, vụ án vẫn được tiếp tục xét xử đối với các đồng phạm khác để làm rõ trách nhiệm và thu hồi tài sản bị thất thoát cho nhà nước.

Câu hỏi thường gặp

Trần Bắc Hà phạm tội gì?

Ông Trần Bắc Hà bị khởi tố về tội danh “Vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng” theo Điều 206 Bộ luật Hình sự 2015. Tội danh này liên quan đến việc ông đã phê duyệt các khoản vay sai quy định, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho BIDV.

Tài sản của Trần Bắc Hà lớn đến mức nào?

Không có con số chính thức nào được công bố về tổng tài sản của ông Trần Bắc Hà. Tuy nhiên, qua các thông tin từ báo chí và cơ quan điều tra, gia đình ông sở hữu nhiều tài sản có giá trị lớn như Resort Hoàng Gia Quy Nhơn và cổ phần tại nhiều công ty do các con ông đứng tên. Một phần tài sản liên quan đã bị kê biên trong quá trình điều tra vụ án.

Vụ án liên quan đến Trần Bắc Hà đã kết thúc chưa?

Phần điều tra liên quan đến cá nhân ông Trần Bắc Hà đã được đình chỉ sau khi ông qua đời. Tuy nhiên, vụ án liên quan đến các sai phạm tại BIDV vẫn tiếp tục được mở rộng điều tra và xét xử với hàng chục bị cáo khác là cựu lãnh đạo, cán bộ của BIDV và các doanh nghiệp liên quan. Nhiều bản án nghiêm khắc đã được tuyên cho các đồng phạm của ông Hà.